BOŻE NARODZENIE - KARÁCSONY

Przy okazji Świąt Bożego Narodzenia (życzenia świąteczne złożyłem tu - link) małe tłumaczenie węgierskiego utworu:
 Jest to piosenka znanego zespołu węgierskiego "Omega" z ich pierwszej płyty "Trombitás Frédi és a rettenetes emberek" ("Trębacz Fredi i ci straszni ludzie") z 1968 roku, a jej tytuł to "Kiskarácsony, nagykarácsony" czyli "Małe Boże Narodzenie, duże Boże Narodzenie". Nie wiem czemu tak (pewnie kolega z teatru miał takie powiedzenie):


Kiskarácsony-nagykarácsony 
Puha a hó, mint az álom. 
Most mindenki máshogy szeret 
Fogd meg te is két kezemet. 

Małe Boże Narodzenie, duże Boże Narodzenie
śnieg jest miękki, niczym sen
teraz wszyscy się nawzajem miłują
weź i Ty mnie za ręce

Kiskarácsony-nagykarácsony 
Eljött éjjel havas szánon. 
Öszes feje, fáradt keze 
Elfelejtve ne legyenek. 

Małe Boże Narodzenie, duże Boże Narodzenie
Przybyło nocą na ośnieżonych saniach
Ma siwą głowę, spracowane dłonie
Nie zapominajmy o tym.

Kiskarácsony-nagykarácsony 
Béke legyen, csak ezt vágyom. 
Az emberek ne öljenek 
Neveljék a gyerekeket. 

Małe Boże Narodzenie, duże Boże Narodzenie
Niech będzie pokój, tylko tego życzę.
Niech ludzie nie zabijają,
niech wychowują swe dzieci

Kiskarácsony-nagykarácsony 
Eljött éjjel havas szánon. 
Puha a hó, mint az álom 
Kiskarácsony-nagykarácsony.

Małe Boże Narodzenie, duże Boże Narodzenie
Przybyło nocą na ośnieżonych saniach
śnieg jest miękki, niczym sen
Małe Boże Narodzenie, duże Boże Narodzenie

Tekst napisała Anna Adamis.

H_Piotr.

LIX AKCJA GTWB - "PAMIĄTKA Z PRL-U" - LOCOMOTIV GT W SOPOCIE

Niewątpliwie międzynarodowy festiwal piosenki w Sopocie jest pamiątką z PRL-u. Wtedy też przeżywał swoje złote lata. Dobra praktyką było śpiewanie przez zagranicznych wykonawców polskich piosenek. Dziś zaśpiewa dla nas zespół Locomotiv GT piosenkę "Hosszú útra kell mennem" ("Muszę wyruszyć w daleką drogę")/"The world watchmaker" czyli po prostu "Zegarmistrza światła purpurowego"*

Oto i występ sprzed niemal 40 lat:

Muzykę napisał Tadeusz Woźniak, tekst Bogdan Chorążuk, na węgierski przetłumaczyła Anna Adamis, a z powrotem na polski - ja :)

Oryginalny tekst piosenki:

Egy bíbor kéz megérint engem,
tudom, hogy messze kell majd mennem
Égszínkék gondolat fejemben
tisztán megyek, ha úgy születtem.

Átfolynak (mind) a napok rajtam,
padlók s az ég, hol sosem laktam
Megnézem még akit szerettem
Nem félek hová kell majd mennem.

Moje tłumaczenie (nie wierne, ale - mam nadzieję - piękne):

Dotknęła mnie purpurowa dłoń
Wiem już, że będę musiał daleko pójść
Myśli w mojej głowie są błękitne jak niebo
Idę oczyszczony, jak nowonarodzony

Przepływają przez mnie wszystkie dni
I podłogi i niebo, gdzie nigdy nie mieszkałem
Jeszcze tylko spojrzę na tę, którą kochałem
Nie boję się miejsca, do którego będę zdążał

* - Nie wiem, czemu tytuł angielski brzmi "The world watchmaker". Może ktoś zgubił przy tłumaczeniu literkę "ł" i z zegarmistrza światła zrobił zegarmistrza świata?

H_Piotr.

OMEGA I LOCOMOTIV GT RAZEM - TYLKO TU - TŁUMACZENIE TEKSTÓW

Dawno mnie tu nie było, za co przepraszam, ale po prostu musiałem.

Jak już kiedyś wspomniałem, Gabor Presser i Anna Adamis, czyli ludzie piszący w Omedze muzykę i teksty w latach 1968-1970 (m.in. do "Dziewczyny o perłowych włosach", którą przetłumaczyłem TUTAJ) odeszli w 1970 i założyli zespół Locomotiv GT. Dzięki temu przez całe lata 70-te mieliśmy dwa świetne zespoły zamiast jednego :)

Dziś porównam dwie piosenki o miłości obu tych zespołów. Piosenkę "Nélküled" ("Bez Ciebie") Omegi z płyty "Omega 7 - Időrabló" z 1977 roku oraz piosenkę "Vallomás" ("Wyznanie") LGT z płyty "Bummm" z roku 1973. Tekst pierwszej z nich napisał Péter Sülyi, a drugiej Anna Adamis. Jak zwykle, tłumaczenia są moje własne, więc prawa do nich należą do mnie.

No to jazda!

Omega "Nélküled" ("Bez Ciebie")

Csillagok, ha fényüket vesztenék
Ha minden út elhagyná megunt helyét
Parttalan óceán volna az éjszakám
Amiben hozzád sosem érek
Száz nyitott kapuban állnék egymagam
Hol a hang, mely hív, hogy lépjek?

Gwiazdy, gdyby one straciły swoje światło,

Gdyby każda droga znudzona swym miejscem, opuściła je.

Moje serce stałoby się bezkresnym oceanem,

W którym nie mógłbym Cię dosięgnąć.

Stałbym sam przed stu otwartymi bramami,

A skąd doszedłby głos zapraszający, abym wszedł?

Árnyamon árnyadat keresném.
Nélküled hűlt helyed, még szeretném
Várnék éveket, hogy megérintselek
Egyedül úgy fázik a lélek
Visszhang mely nem felel
Határ a semmivel, úgy élnék, várva téged

Szukałbym Twego cienia w moim cieniu.

Bez Ciebie wciąż kochałbym wystygnięte po Tobie miejsce.

Czekałbym latami, by Ciebie dotknąć

Samotna dusza tak bardzo marznie,

Echo, które nie odpowiada

Graniczy z niczym, tak żyłbym czekając na Ciebie

Csillagok, ha fényüket vesztenék

Ha minden út elhagyná megunt helyét

Élnék nélküled, de nem tudnám minek

Amit adsz, nekem az az élet

Várnék éveket, hogy megérintselek

Nem elég csak megígérned

Gwiazdy, gdyby one straciły swoje światło,

Gdyby każda droga znudzona swym miejscem opuściła je.

Żyłbym bez Ciebie, ale sam nie wiedziałbym po co

Czekałbym latami, by Ciebie dotknąć

To, co mi dajesz, to życie

Nie wystarczy byś tylko przysięgła

---

Locomotiv GT "Vallomás" (Wyznanie")

Előbb lépnek el a hegyek,
Előbb szólnak rád a kövek,
Előbb megy vissza a folyó,
Mint téged elér egy szó.
Előbb téved el egy madár,
Mint még egyszer az, ki végre rád talált.

Prędzej kamienie przemówią,

Prędzej góry zstąpią,

Prędzej rzeka zawróci,

Niż Ciebie dosięgnie słowo.

Prędzej ptak zmyli drogę,

Niż ten, kto w końcu Cię odnalazł

Az vagy nekem mint földnek az ég,

Az vagy nekem, mint égnek a kék,

Az vagy nekem, mint télnek a hó,

Az vagy nekem, mint csendnek a szó.

Jesteś dla mnie, niczym niebo dla ziemi,

Jesteś dla mnie, niczym błękit dla nieba,

Jesteś dla mnie, niczym śnieg dla zimy,

Jesteś dla mnie, niczym słowo dla ciszy.

Előbb fagynak meg a szavak,

Előbb csalhatod meg magad,

Előbb felejted el neved,

Mint elengedném két kezed,

Előbb ne lássam az eget,

Mint, hogy elfordítod tőlem léptedet.

Prędzej słowa zamarzną,

Prędzej mnie omamisz,

Prędzej zapomnisz swojego imienia,

Niż wypuszczę Twoje dłonie (z moich)

Niech już prędzej nie zobaczę nieba,

Jeślibyś miała odwrócić ode mnie swoje kroki

Az vagy nekem, mint földnek az ég,

Az vagy nekem, mint égnek a kék,

Az vagy nekem, mint télnek a hó,

Az vagy nekem, mint csendnek a szó

Jesteś dla mnie, niczym niebo dla ziemi,

Jesteś dla mnie, niczym błękit dla nieba,

Jesteś dla mnie, niczym śnieg dla zimy,

Jesteś dla mnie, niczym słowo dla ciszy.

---

Jak widać, oba zespoły mocno odpływały w swych tekstach od rzeczywistości w tamtych czasach (aczkolwiek nie są to ich szczytowe osiągnięcia w tym temacie). Pewnie z jednej strony wynikało to z klimatu tamtych czasów - spalili wtedy łącznie chyba parę kilogramów trawy - ale na pewno też z powodu kłopotów z cenzurą.

Czy chcecie, żebym następnym razem przetłumaczył dla Was tekst Omegi, którego cenzura nie puściła od 1972 roku aż do 1990 kiedy upadł gulaszowy komunizm?

H_Piotr.

OMEGA - AHOL A BOLDOGSÁGOT OSZTOTTÁK - TAM, GDZIE ROZDAWANO SZCZĘŚCIE

Dziś zaproponuję Wam mało znaną (a jedną z lepszych) piosenkę Omegi - najbardziej znanego wegierskiego zespołu rockowego.
Tytuł "Ahol a boldogságot osztották" znaczy "Tam, gdzie rozdawano szczęście". Oryginalny węgierski tekst i moje tłumaczenie poniżej:


Ahol a boldogságot osztották, nem álltam a sorba.
Tolongott a nagy tömeg, én még kicsi voltam,
De remélem, hogy szerencsés leszek.

Nie stanąłem do kolejki tam, gdzie rozdawano szczęście,
Tłum się tłoczył, a ja jeszcze byłem mały,
Ale mam nadzieję, że kiedyś będę szczęśliwy.

Ahol a boldogsághoz vitt az út, kíváncsian álltam.
Félrelöktek, s nem hagyták azt sem, hogy meglássam,
De remélem, hogy szerencsés leszek.

Stałem zaciekawiony tam, gdzie droga wiedzie do szczęścia. Odepchnęli mnie i nie pozwolili mi nawet spojrzeć.
Ale mam nadzieję, że kiedyś będę szczęśliwy.

Mikor a boldogság az árnyékát majdnem rám vetette,
Megkérdezte, ki vagyok, s nem jött közelebbre,
De remélem, hogy szerencsés leszek.

Kiedy cień szczęścia prawie mnie ogarnął,
Zapytał, kim jestem i nie podszedł bliżej,
Ale mam nadzieję, że kiedyś będę szczęśliwy.

Mivel a boldogságnak ára van, nem vettem meg mégse.
Egy nap mondtam, s egymagam indultam el érte.
De remélem, hogy szerencsés leszek.

Ponieważ była cena na szczęście, i tak go nie kupiłem.
Pewnego dnia powiedziałem i samotnie po nie wyruszyłem.
Ale mam nadzieję, że będę kiedyś szczęśliwy.
---
Tekst napisała Anna Adamis, muzykę Gábor Presser. Oboje w dwa lata później odeszli z Omegi, by założyć Locomotiv GT. Omega na tym nie straciła. Koniec końców lepiej mieć dwa dobre zespoły, niż jeden :)

H_Piotr.

GRUDNIOWY KRAKÓW

W grudniu ubiegłego juz roku (jak to dumnie brzmi) odwiedziłem Stołeczne Królewskie Miasto Kraków. Pojechałem tam pociągiem PKP, który o dziwo, dowiózł mnie na miejsce o czasie, bez tłoku i w cieple.
Kraków przywitał mnie hotelem: Na szczęście w środku hotel prezentuje się znacznie lepiej, a poza tym tuz obok stoi całodobowy hipermarket :) W hotelowych pokojach kroluje sztuka:

Nie brak i warszawskich akcentów:

No, ale nie pojechałem tam siedzieć w pokoju, tylko zwiedzać kościoły. Pieknym barokowym kościołem jest kościół p.w. śś. Piotra i Pawła przy ul. Grodzkiej (to ten po lewej, po prawej kościół św. Andrzeja):

Przy okazji mozemy wyczytać, ze ksiądzx Piotr Skarga pochodził z Mazowsza. A tego, ze konkretnie z Grójca, to juz nie napisali.

A to juz kościół ojców Misjonarzy przy ul. Stradomskiej (chwilowo nie pamiętam wezwania). Ten sam zakon ma w Warszawie kościół św. Krzyża przy (nomen omen) Krakowskim Przedmieściu.

Kulturka

Wiekowy zamek od wiekowych odrzwi:

A to juz wspomniany wcześniej, romański kościół p.w. św. Andrzeja. Że co, ze nie jest romański? Oj tam, oj tam, z zewnątrz jest.

Ambonę w kształcie łodzi znamy tez z warszawskiego kościoła sióstr Wizytek.

Kazimierz znany jest z synagog i knajp, ale stoi tam tez kilka pięknych zabytkowych kościołów. Tu na przykład kościół św. Katarzyny ojców Augustianów. Kościół św. Marcina przy Piwnej w Warszawie tez nalezał do tego zakonu, zanim car im go nie zabrał...

No, ale pora ruszyć stare kości z Krakowa do Wieliczki. Nie, nie do kopalni. To juz widziałem. Postanowiłem nietypowo zwiedzić miasto. W środku Wieliczki stoi kościół św. Wacława:

Niczego sobie:

Jezdząc tramwajami po magicznym Krakowie mozna czasem przenieść się niechcący do innego świata.

Mozna tez kupić w automacie z Janem Pawłem II...

Nie,nie kremówkę. Medalik.

A potem na dziedzińcu Kurii Metropolitalnej słit focia z najstarszym na świecie pomnikiem Jana Pawła II (odsłoniętym w 1980 roku):

Baaardzo długi wysięgnik! Mówię serio.

Na szczęście niektórzy jeszcze nie zgubili słownika ortograficznego.

A oto DJABEŁ:

Tablica głosi, ze:

EZ AZ ÉPÜLET ADOTT OTTHONT

A XV ÉS XVI SZÁZADBAN

KRAKKÓBAN TANULÓ MAGYAR
DIAKOKNAK, AKIK A MAGYAR

KULTURA DICSŐSÉGÉRE

HAZAJUK JAVÁRA LENGYEL

FÖLDÖN GYARAPITOTTAK

ISMERETEIKET A NAGY HIRÜ

JAGELLO EGYETEMENT

czyli po naszemu:

BUDYNEK TEN STAŁ SIĘ DOMEM

DLA WĘGIERSKICH ŻAKÓW

STUDIUJĄCYCH W KRAKOWIE

W XV I XVI WIEKU, KTÓRZY NA

POLSKIEJ ZIEMI KU CHWALE

WĘGIERSKIEJ KULTURY, DLA

DOBRA OJCZYZNY

POWIĘKSZALI SWE WIADOMO-

ŚCI NA WIELKIEJ SŁAWY

UNIWERSYTECIE

JAGIELLOŃSKIM

Przegadane? Gdziezby! Po prostu podkreślone, ze właśnie tu mieszkali i studiowali :)

Podróba Sphinksa? Nie wiem, nie jadłem tam.

Sukiennice nas zapraszają po remoncie. Po raz pierwszy w zyciu nie zrobiły na mnie negatywnego wrazenia, choć do pozytywnego było jeszcze daleko.

Jeden z najznamienitszych gotyckich zabytków w Polsce czyli kościół mariacki...

... i jego ołtarz główny produkcji Veita Stossa.

Właściwie, to nie wiem dokładnie, co to jest, ale ładne:

Z racji dwusetnych urodzin Wielkiego Polaka (i Wielkiego Warszawiaka) Fryderyka Chopina, Kraków równiez postanowił to jakoś uczcić, umieszczając takie gustowne plakaty w całym mieście:

Pytanie za 100 pkt. - to kobieta czy męzczyzna? Z tym pytaniem Was zostawiam. Ja po weekendzie spędzonym w grodzie Kraka czułem się jak po wizycie w Centrum Sztuki Współczesnej.

H_Piotr.

PS. Wracałem samochodem 7.5 godzinuy (!) dzięki czemu, gdy wchodziłem do domu, czułem się juz prawie jak po wizycie w Galerii Porczyńskich.

OMEGA - GYÖNGYHAJÚ LÁNY, TŁUMACZENIE

Dziś specjalnie dla Was kolejne tłumaczenie mojego autorstwa. Niezapomniana piosenka "Dziewczyna o perłowych włosach" Omegi.

Tytułem wstępu. Moze się kiedyś zastanawialiście, jak dziwnym językiem musi być węgierski, skoro tytuł, który w oryginale składa się z dwóch słów, u nas składa się z czterech? To prostsze, nizby się wydawało: Gyöngyhajú lány = Perlistowłosa dziewczyna
O, i juz jedna zagadka rozwiązana.

Drugą jest pewnie dziwne wrazenie, ze jedyne, co rozumiemy ze śpiewu wokalisty, to "kiszki elefant". I tu przeczucie nas (połowicznie) nie zawiodło. Co prawda Janos Kobor nie śpiewa o kiszkach, ale o słoniu jak najbardziej.

No to jazda:

Egyszer a nap
Úgy elfáradt,
Elaludt mély,
Zöld tó ölén,
Az embereknek
Fájt a sötét,
Ô megsajnált,
Eljött közénk

Pewnego razu słońce
tak się zmęczyło,
że zasnęło w toni* głębokiego,
zielonego jeziora.
Ludzi bolała
ta ciemność.
Ona pożałowała
i przyszła pomiędzy nas.

Igen, jött egy gyöngyhajú lány,
Álmodtam, vagy igaz talán,
Így lett a föld, az ég
Zöld meg kék, mint rég,
Igen, jött egy gyöngyhajú lány,
Álmodtam, vagy igaz talán...
Lá, lá...

Tak, przyszła dzewczyna o perłowych włosach,
śniłem, czy może to było naprawdę,
oto, jak dawniej, niebo stało się niebieskie,
a ziemia zielona,
Tak, przyszła dziewczyna o perłowych włosach
śniłem, czy może to było naprawdę,
la, la...

A hajnal kelt,
Õ hazament,
Kék hegy mögé,
Virág közé,
Kis kék elefánt
Mesét mesélt,
Szép gyöngyhaján
Alszik a fény.

Wstał świt,
ona poszła do domu
za niebieską górę
pomiędzy kwiaty
Mały niebieski słoń
opowiada bajkę
a światło pięknie śpi
na perlistowłoso

Igen, él egy gyöngyhajú lány,
Álmodtam, vagy igaz talán,
Gyöngyhaj azóta rég
Mély tengerbe ért,
Igen, él egy gyöngyhajú lány,
Álmodtam, vagy igaz talán...

Tak, istnieje dziewczyna o perłowych włosach
śniłem, czy może to było naprawdę,
perłowe włosy od wtedy
sięgają wgłąb morza
Tak, istnieje dziewczyna o perłowych włosach
śniłem, czy może to było naprawdę,

Mikor nagyon
Egyedül vagy,
Lehull hozzád
Egy kis csillag,
Hófehér gyöngyök
Vezessenek,
Mint jó vándort
Fehér kövek

Kiedy jesteś
bardzo samotny
spadnie dla ciebie
gwiazdka
niech śnieżnobiałe perły
prowadzą Cię,
jak dobrego wędrowca
białe kamienie

Igen, ébredj, gyöngyhajú lány
Álmodtam, vagy igaz talán
Ránk vár gyöngye mögött
Ég és föld között

Tak, obudź się dziewczyno o perłowych włosach
śniłem, czy może to było naprawdę,
czeka na nas za swoimi perłami
między niebem, a ziemią.

Igen, hív, egy gyöngyhajú lány,
Álmodtam, vagy igaz talán,
Rám vár gyöngye mögött,
Ég és föld között,
Igen, hív, egy gyöngyhajú lány,
Álmodtam, vagy igaz talán...

Tak, dziewczyna o perłowych włosach wzywa
śniłem, czy może to było naprawdę,
czeka na mnie za swoimi perłami,
między niebem, a ziemią

Tak, dziewczyna o perłowych włosach wzywa

śniłem, czy może to było naprawdę,

* - dosłownie "na łonie", ale chyba "w toni" ładniej brzmi

Jest takie powiedzenie, ze tłumaczenie jest jak kobieta - albo piękne albo wierne. Mam wrazenie, ze moje tłumaczenie nie jest ani piekne ani wierne. Ale za to moje. Przed wykonaniem go nie podpatrywałem zadnych, ale to zadnych tłumaczeń na polski ani na angielski.

I mały konkursik: Co poeta miał na myśli?

H_Piotr.

LOCOMOTIV GT - ÉS JÖTT A DOKTOR, TŁUMACZENIE

Witam, dzisiejszym postem zacznę serię tłumaczeń węgierskich piosenek na "nasze". Na pierwszy ogień piosenka zespołu Locomotiv GT pod tytułem "És jött a doktor" z albumu "Bumm" z 1975 roku. Jedna z moich ulubionych piosenek tego zespołu i w ogóle.

1. És jött a doktor,
és azt mondta, hogy nagyon beteg vagyok.
Vigyázz magadra! - szólt a nővér,
És belémtöltött néhány csepp Fagifort.
De nekem nem kell, nekem
de nem kell gyógyszer,Adjon valami mást:

R. : A zene, a zene, a zene, a zene, a zene, a zene kell! :

2. És jött a doktor,
és azt mondta, hogy ép testben épp hogy élek,
És szólt a nővér: - Dobja el azt a ronda cigarettavéget!
: Felírtak mindent, hogy naponta szedjem, :
: Egyszer-kétszer-háromszor-négyszer, :
Egyszer-kétszer-háromszor-négyszer.

R.

3. És jött a doktor,
és azt mondta, hogy gyógyultan távozhatom,
És jött a nővér, ó nagyon szép volt,
és azt mondta, hogy holnap táncolhatok,
de nekem más kell:

R.



1. I przyszedł doktor,
i orzekł, że jestem ciężko chory
Uważaj na siebie! - powiedziała pielęgniarka
zakraplając mi Fagifor*
Ale mi nie trzeba, nie trzeba mi,
nie trzeba mi lekarstw, dajcie mi coś innego.

R. Trzeba mi muzyki, muzyki, muzyki.

2. I przyszedł doktor
i powiedział, że z badań wynika, że żyję,
a siostra rzekła: Wyrzuć tego okropnego kiepa!
Zapisał mi tyle tego, bym brał to codziennie
Raz - dwa razy - trzy razy - cztery razy dziennie

R. Trzeba mi muzyki, muzyki, muzyki.

3. I przyszedł doktor
i orzekł, że już jestem zdrów i mogę się wypisać
i przyszła pielęgniarka, oj była piękna
i szepnęła, że jutro możemy potańczyć,
ale mi trzeba czego innego.

R. Trzeba mi muzyki, muzyki, muzyki.

* - takie lekarstwo

Prawa autorskie do tłumaczenia należą do mnie - Hrabiego_Piotra.